Impact Series 6: ACESO. Innovatie in screeninginfrastructuur

Nieuws november 27, 2025

project ACESO

Het project ACESO staat centraal in deze zesde aflevering van de PharmaNL Impact Series. In deze reeks zetten we telkens een project in de spotlight dat met steun van PharmaNL en mogelijk gemaakt door ZonMw, bijdraagt aan de toekomst van de Nederlandse farmaceutische sector. Wat zijn de eerste resultaten, welke uitdagingen zijn er, en wat kunnen anderen daarvan leren? In ACESO (afkorting van ‘Advancing the Cure: Efficient Screening to Optimize Early-Stage Drug Discovery’) bouwen de projectpartners aan een infrastructuur waarmee onderzoekers hun ideeën snel kunnen vertalen naar chemische moleculen. Dat is de basis om innovatieve therapieën verder te brengen, van oncologie tot infectieziekten.

ACESO is een initiatief binnen de programmalijn Shared Development Infrastructure van PharmaNL. We spraken voor dit artikel met Jorg Benningshof, managing director Oncolines bij Symeres en projectleider van ACESO en met Guido Zaman, voormalige managing director van het bedrijf Oncolines en voormalige projectleider van ACESO. Benningshof is helder over de impact van ACESO: “Het is belangrijk dat dit project toegankelijk is voor heel veel partijen. Zo creëren we waarde voor zowel wetenschap als industrie.”

Kleinschalig maar hoogwaardig

“In het project ACESO richten we ons op een kleinschalig, maar hoogwaardig screening-eiland in Oss,” legt Zaman uit. “We voeren tot tien screens per jaar uit, waarbij stoffen getest worden op biologische targets met geavanceerde automatisering en robotica. Het draait om kwaliteit, reproduceerbaarheid en flexibiliteit: onderzoekers kunnen hun ideeën hier testen zonder grote investeringen in apparatuur te hoeven doen.”

“ACESO is voortgezet na een eerdere start onder Pivot Park Screening Center (PPSC) in Oss, dat destijds de lead had,” vertelt Zaman. “Toen PPSC zijn activiteiten stopzette, heeft Oncolines het project overgenomen en verder vormgegeven. Dat heeft de opstartfase iets verlengd, maar inmiddels is het screening-eiland operationeel en klaar om onderzoekers te ondersteunen,” aldus Benningshof.

Het consortium van ACESO bestaat uit de bedrijven Oncolines (onderdeel van Symeres), TropIQ, Pivot Park, Health Sciences en Saillant Therapeutics. TropIQ focust zich voornamelijk op malaria, Saillant op cardiovasculaire aandoeningen, maar zoals Zaman benadrukt, staat het project in de eerste plaats voor infrastructuur. Zaman: “De technologie is breed toepasbaar op verschillende ziektegebieden.”

Zo biedt ACESO een praktische, nationale infrastructuur voor academische groepen, start-ups en kleine bedrijven. Ideeën worden omgezet in chemische moleculen die verder ontwikkeld kunnen worden tot kandidaat-geneesmiddelen. Het is een toegankelijke manier om innovatieve therapieën sneller vooruit te helpen, van kankeronderzoek tot infectieziekten.

Sterke combinatie van chemie en biologie

Benningshof: “Ons doel is om de screening zo op te zetten dat we veel tests tegelijk kunnen uitvoeren. Zo kunnen we onderzoek sneller vooruit helpen en kleine bedrijven, universiteiten en ziekenhuizen ondersteunen bij het vinden van veelbelovende kandidaat-moleculen.”

Jorg Benningshof legt uit dat een belangrijk voordeel van ACESO de combinatie van chemie en biologie is, iets wat strategisch voortkomt uit het moederbedrijf Symeres: “Het combineren van chemie en biologie biedt veel meer mogelijkheden voor onze klanten en partners, omdat je niet met teveel partijen hoeft te schakelen. Dat is de kracht van ACESO en een echte win-win.”

Start en eerste resultaten

De officiële start van ACESO vond plaats in januari vorig jaar, met de validatie van apparatuur en testprotocollen. “We werken momenteel aan twee deelprojecten: één op long COVID en één op kanker-immunotherapie. Zo kunnen we zowel onze technologie als de samenwerking met externe partners demonstreren,” legt Zaman uit.

Een belangrijke mijlpaal is het operationeel krijgen van het geautomatiseerde screening-eiland, inclusief robotarmen en een reeks apparaten die het werk overnemen dat vroeger handmatig gebeurde. Het project kent een looptijd van vier jaar, maar Benningshof verwacht dat de eerste resultaten al eerder zichtbaar zullen zijn. Het succes wordt gemeten aan de werking van het platform en de uitvoering van pilotprojecten met externe partners.

Doelgroep en impact

ACESO maakt geavanceerde screeningtechnologie toegankelijk voor onderzoekers die anders niet over de middelen zouden beschikken. Benningshof: “Waar universiteiten bijvoorbeeld vaak maar een handjevol stoffen kunnen testen, kunnen wij straks duizenden moleculen screenen. Daarmee geven we onderzoek echt een boost en maken we vroege fases van medicijnontwikkeling toegankelijk voor veel meer partijen.”

Op deze manier fungeert ACESO als een brug tussen wetenschappelijke ontdekking en praktische toepassing. “Het gaat erom dat ideeën van onderzoekers vertaald worden naar iets concreets: een chemisch startpunt voor verdere optimalisatie,” legt Zaman uit. “Deze aanpak creëert waarde voor zowel wetenschap als industrie.” En die waarde reikt verder dan alleen Nederland, volgens Benningshof: “In Nederland zijn onze klanten vooral kleinere partijen, maar internationaal kijken we naar grotere spelers. Het platform is flexibel genoeg om zowel nationaal als internationaal waarde te bieden.”

Graag meer weten over ACESO? Neem contact op met Jorg Benningshof (Jorg.Benningshof@Symeres.com).